Rocznik Gda?ski 
Gda?skiego Towarzystwa Naukowego 

A+ A A-

HISTORIA 

 „Rocznik Gda?ski” zacz?? ukazywa? si? od roku 1927, cho? jako idea narodzi? si? wcze?niej, w roku 1922, kiedy z inicjatywy ksi?dza doktora Kamila Kantaka powsta?o Towarzystwo Przyjació? Nauk i Sztuki, dzisiaj Gda?skie Towarzystwo Naukowe. 

Jak mo?na przeczyta? na stronach Ksi??nicy Kopernika?skiej (http://informatorium.ksiaznica.torun.pl/rocznik-gdanski-1927-1939/), kadrowym i materialnym zapleczem towarzystwa by?o Gimnazjum Polskie Macierzy Szkolnej w Gda?sku, które równie? otwarto w 1922 roku. Profesorowie tej szko?y, jednocze?nie cz?onkowie towarzystwa, powo?ali do ?ycia „Rocznik Gda?ski”. Pierwszy tom redagowa? Marcin Dragan Prezes Towarzystwa Przyjació? Nauk i Sztuki, przy pomocy Romana Lutmana i W?adys?awa Pniewskiego. Redaktorami nast?pnego tomu byli Adam Czartkowski, Marcin Dragan i W?adys?aw Pniewski. Zespó? redakcyjny powoli powi?ksza? si? o osoby, które zwi?za?y si? z nim na sta?e lub czasowo. Byli to Tadeusz Bierowski, Kazimiera Je?owa, Emil Ruecker, Adolf Siebeneichen, Roman Wodzicki, Wac?aw Konderski, Roman Battaglia, Marian Pelczar i Franciszek Kr?cki.

Przed wojn? ukaza?o si? 12 tomów „Rocznika Gda?skiego”. Do „Rocznika Gda?skiego” pisa?o wówczas a? 57 autorów. Opublikowano 187 ro?nych tekstów – w?ród nich 72 rozprawy i szkice, 24 materia?y ?ród?owe, 83 recenzje i polemiki. Sta?e miejsce na ?amach rocznika zajmowa?a „Kronika Towarzystwa Przyjació? Nauk i Sztuki w Gda?sku”. 

Pocz?wszy od tomu drugiego, wprowadzono podzia? na 4 dzia?y: Rozprawy, Recenzje, Polemiki, Kronika Towarzystwa Przyjació? Nauki i Sztuki. W tomach 7 i 8 pojawi? si? dzia?:  Materia?y, który w tomach 9 i 10 zmieni? nazw? na Miscellanea.

„Rocznik Gda?ski” drukowano w Drukarni Gda?skiej. Siedziba redakcji znajdowa?a si? w gmachu Gimnazjum Polskiego w Gda?sku (dzisiaj: ul.Augusty?skiego 1). Przewa?a?a tematyka historyczna, poza tym reprezentowane by?y literatura, sztuka, j?zykoznawstwo, etnografia, socjologia i geografia. Szczególne miejsce na ?amach „Rocznika Gda?skiego” znalaz?a tematyka kaszubska. 

Dwaj redaktorzy „Rocznika Gda?skiego” W?adys?aw Pniewski i Franciszek Kr?cki zostali zamordowani przez hitlerowców w KL Stutthof, w 1940 roku.

Komplet przedwojennych wyda? "Rocznika..." znajduje si? w Bibliotece Gda?skiego Towarzystwa Naukowego, Bibliotece Gda?skiej PAN, Bibliotece Uniwersytetu Gda?skiego, Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Toruniu ( http://informatorium.ksiaznica.torun.pl/rocznik-gdanski-1927-1939/), in. Cyfrowo dost?pne s?  na stronach Wielkopolskiej Biblioteki Cyfrowej oraz - cz??ciowo - w Ba?tyckiej Bibliotece Cyfrowej (zob.: ARCHIWUM).  

Niestety, nie wszystkie tomy „Rocznika Gda?skiego” zosta?y zdigitalizowane. Redakcja podj??a starania o uzupe?nienie archiwum cyfrowego czasopisma o brakuj?ce tomy. Od roku 2017 (tom LXXV-LXXVI) wszystkie kolejne tomy maj? swoje wersje cyfrowe, publikowane systematycznie na stronie internetowej czasopisma (zob.: ARCHIWUM).

Tom I "Rocznika..." liczy? 153 strony i zawiera? "pi?? rozpraw naukowych oraz kronik? Towarzystwa z lat 1922 do 1927" (z "Kroniki Towarzystwa" w tomie II-III za lata 1928-1929). Wiemy te?, ?e zosta? "rozdzielony pomi?dzy cz?onków Towarzystwa" na zebraniu w dniu 27 stycznia 1928 roku (tam?e).

Na tom pierwszy z?o?y?y si? nast?puj?ce teksty: 

Poka? tre??!

Tom I, 1927

Stanis?aw Paw?owski

O po?o?eniu geograficznem Pomorza i terytorium W.M. Gda?ska

W?adys?aw Pniewski

B??dy i w?a?ciwo?ci j?zykowe w zadaniach m?odzie?y polskiej w Gda?sku, w ?wietle dialektów pomorskich i j?zyka niemieckiego

Roman Lutman

Po?o?enie prawno-polityczne Gda?ska w dawnej Polsce

W?adys?aw Pniewski

Bibliografia kaszubsko-pomorska w zakresie j?zyka i j?zykoznawstwa

Marcin Dragan

Gar?? uwag o przeciwpolskiej propagandzie w najnowszych publikacjach niemieckich

Okres powojenny

Po zako?czeniu dzia?a? wojennych, 22 lipca 1945 roku Towarzystwo Przyjació? Nauki i Sztuki wznowi?o dzia?alno??, jednak tom 13 „Rocznika Gda?skiego”, z powodu trudno?ci wydawniczych, ukaza? si? dopiero w 1954 roku. Pierwsze tomy powojenne zawiera?y artyku?y dotycz?ce zagadnie? z historii Gda?ska. Pojawia?y si? artyku?y dotycz?ce dziedzin wcze?niej ma?o lub wcale nieuwzgl?dnianych, jak archeologia, historia prawa, historia sztuki, historia drukarstwa i gospodarka morska. Zainteresowano si? równie? zagadnieniami zwi?zanymi z ?u?awami i Kaszubami. Pierwsze numery redagowali: Marian Pelczar, Irena Fabian-Madeyska, Marian des Loges i Alina Szafranowa.

Redakcja mie?ci?a si? w gmachu Biblioteki Miejskiej w Gda?sku przy ul. Wa?owej 15 (dzisiaj Biblioteka Gda?ska PAN).

W 1956 roku Towarzystwo Przyjació? Nauki i Sztuki zosta?o przekszta?cone w Gda?skie Towarzystwo Naukowe. „Rocznik” sta? si? organem GTN, nad którym piecz? sprawowa? Wydzia? I Nauk Spo?ecznych i Humanistycznych GTN, powo?any w 1957 roku.

Poszerzy? si? tematyczny profil periodyku, który obj?? nie tylko zagadnienia szeroko rozumianej historii Gda?ska, wybrze?a morskiego i gospodarki morskiej, ale tak?e zagadnienia socjologiczne, etnograficzne i j?zykoznawcze.  

W 1958 roku redaktorem naczelnym zosta? profesor Andrzej Bukowski. „Rocznik Gda?ski” znajdowa? si? wówczas w czo?ówce naukowych czasopism regionalnych. W 1992 roku redaktorem naczelnym zosta? prof. Edward Breza, za którego kadencji pismo zawiera?o najwi?cej artyku?ów o tematyce kaszubskiej, oraz zagadnie? z j?zykoznawstwa. W 2008 roku redaktorem naczelnym zosta? historyk, prof. Edmund Kizik, w styczniu 2016 roku – tak?e historyk - prof. Józef Arno W?odarski, a w lipcu 2017 roku prof. Maria Mendel, zajmuj?ca si? m.in. pedagogik? miasta. 

W 1975 roku, zgodnie z decyzj? Polskiej Akademii Nauk, po??czono „Rocznik” z „Libri Gedanenses”, dotychczasowym organem Biblioteki Gda?skiej PAN, którego komitet redakcyjny (sk?adaj?cy si? z czterech osób: Zbigniewa Nowaka, Anny Siemiginowskiej, Przemys?awa Szafrana i Edmunda Kotarskiego) wszed? w sk?ad redakcji „Rocznika”. Edmund Kotarski zosta? zast?pc? redaktora naczelnego i funkcj? t? pe?ni? do 1985 r. Nast?pnie obowi?zki te przej?? Zbigniew Nowak. 

Redakcja pisma mie?ci?a si? pocz?tkowo w Gda?sku Wrzeszczu przy ul. Tuwima 21 (1960-1963, oraz 1965-1975), w roku 1964 w Gda?sku-Wrzeszczu przy Al. Zwyci?stwa 21, a od 1976 roku przy ul. Grodzkiej 12. 

Uk?ad tre?ci „Rocznika” powojennego nawi?zuje do uk?adu tre?ci zeszytów przedwojennych. Tom 13 zawiera dzia?y: rozprawy, sylwetki dawnych gda?szczan (nowy dzia?), materia?y, sprawozdania i dyskusje, recenzje. Od tomu 29/30 wprowadzono: z kroniki naukowej (potem: z kroniki ?ycia naukowego), a od tomu 32: nowe publikacje. W niektórych tomach pojawiaj? si? dzia?y: materia?y i przyczynki, archiwum tekstów, dyskusje i polemiki.

Zmienia?a si? te? oprawa graficzna pisma. Od tomu 28 zaopatrzono pismo w obwolut?, a stron? tytu?ow? pozostawiono w niezmienionej postaci. W tekstach pojawi?y si? ilustracje. Od tomu 55 ok?adka jest laminowana, w innym kolorze dla ka?dego rocznika. Od tomu 66 obowi?zuje ok?adka dwukolorowa bia?e t?o czarny tekst.

W 2002 roku Rada Miasta Gda?ska przyzna?a „Rocznikowi Gda?skiemu” Honorowe Odznaczenie Medal Ksi?cia M?ciwoja II za zas?ugi dla Miasta Gda?ska, wysoki poziom naukowy i upowszechnianie wiedzy o Gda?sku i Pomorzu.

 

Opracowanie: Maciej Bakun, na podstawie:

A. Bukowski, Pi??dziesi?t tomów „Rocznika Gda?skiego”, „Rocznik Gda?ski” 1990, t. 50, z.1.

E. Breza, M. Mroczko, W. Pepli?ski, J. Powierski, Zas?ugi „Rocznika Gda?skiego” dla rozwoju nauki i wiedzy o Pomorzu, „Rocznik Gda?ski” 1978, t. 38, z. 2.

I. Zachcia?, Bibliografia zawarto?ci „Rocznika Gda?skiego” 1927-2006, Gda?sk 2009.

 

Zaproszenie do publikowania tekstów

Szanowni Pa?stwo!

Redakcja „Rocznika Gda?skiego GTN” zaprasza do przesy?ania tekstów naukowych w j?zyku polskim lub angielskim, czy innym spo?ród j?zyków kongresowych, po?wi?conych problematyce gda?skiej i pomorskiej. Przyjmujemy wcze?niej niepublikowane opracowania w kategoriach: artyku?y – studia, relacje i komunikaty badawcze; recenzje, sprawozdania, rozmowy. Szczegó?owe zasady dotycz?ce przygotowania tekstów - zob.: „Dla autorów”.

Teksty prosimy przesy?a? za po?rednictwem strony internetowej: https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/rocznikgdanski/about/submissions

Ewentualne pytania dotycz?ce z?o?enia tekstu prosimy kierowa? na adres: biuro@gtn.gda.pl

 

"Rocznik Gda?ski" indeksowany jest w Bazie Humanistyki Polskiej (BazHum), pocz?wszy od tomu nr 75-76: http://bazhum.pl/

Wszystkie archiwalne tomy "Rocznika Gda?skiego" w zdigitalizowanej formie dost?pne s? w Pomorskiej Bibliotece Cyfrowej: http://pbc.gda.pl/

UWAGA: dost?p ograniczony, w ramach sieci komputerowej Uniwersytetu Gda?skiego.
Czytelników afiliowanych poza UG zapraszamy do czytelni Biblioteki Uniwersytetu Gda?skiego, ul.Wita Stwosza 63.